15 49.0138 8.38624 1 0 4000 1 https://nangmaivang.com 300 0
theme-sticky-logo-alt
theme-logo-alt

Vài lỗi người viết trẻ mắc phải – Đừng sợ! bạn chỉ thất bại khi bạn ngừng viết

Viết là một quá trình thực hành và trải nghiệm. Nếu viết chưa tốt, bị gác bài, trả bài, khách hàng chê… xin bạn đừng bao giờ nản chí. Hãy nghĩ rằng bạn đang có một công việc vừa được trả lương vừa được rèn khả năng viết lách, hãy biết một người viết trẻ luôn cần những “vấp váp” này để trưởng thành trong ngòi bút của mình.

“Bạn chỉ thất bại khi bạn ngừng viết” – Ray Bradbury

3. Chưa hiểu người đọc nên không “chạm” vào trái tim của họ

Mình kể 3 mẩu chuyện nhỏ:

Chuyện 1: Gần đây mình đọc Page của một anh làm IT viết về tâm lý của con người dưới góc nhìn công nghệ. Ý tưởng nghe rất hay nhưng khi đọc vào bài đầu tiên, mình không hiểu được nội dung vì ngồn ngộn những kiến thức công nghệ. Trong khi anh chia sẻ đối tượng độc giả của anh là các bạn trẻ chung chung (nghĩa là ở góc độ rất phổ thông, không phải có chuyên ngành về IT). Nội dung cho đối tượng này phải dễ đọc, dễ hiểu và sử dụng ngôn từ đơn giản. Khi nhắc đến thông tin chuyên ngành, người viết nên giải thích thuật ngữ và không nhồi nhét quá nhiều kiến thức.

Chuyện 2: Hồi còn đi làm báo, mình luôn được sếp nhắc nhở là hãy xem người đọc như một trang giấy trắng. Tất cả thuật ngữ đều phải có giải thích đi kèm. Là một báo phổ thông (mass publication), người đọc bao gồm nhiều tầng lớp trong xã hội, nên hãy viết thật đơn giản, ngắn gọn và dễ hiểu nhất.

Chuyện 3: Mình rất thích đọc tủ sách của thầy Thích Nhất Hạnh – một bậc thầy tinh thần có ảnh hưởng khắp thế giới. Mình yêu ngôn ngữ và văn phong của thầy: cực kỳ đơn giản và dễ hiểu. Thầy viết câu rất ngắn, dùng từ giản dị mà nội dung thâm sâu thấm thía. Đối tượng người đọc của thầy là đại chúng (già, trẻ, lớn, bé), thế nên việc diễn đạt càng rõ ràng, súc tích thì càng đi sâu vào lòng người.

Kể 3 câu chuyện  nho nhỏ chỉ để nhắn nhủ rằng chúng ta cần biết mình viết cho ai, mục đích viết để làm gì. Điều đó là yếu tố quan trọng và đầu tiên để bạn định hình cho những việc còn lại như văn phong, diễn đạt, cách sử dụng ngôn ngữ v.v Ví dụ hiểu người đọc là đối tượng bình dân phổ thông thì cách viết đơn giản, ngắn gọn, hiểu người đọc là học sinh, sinh viên thì ngôn từ dí dỏm, trẻ trung, cool ngầu một chút. Hiểu người đọc là tầng lớp trí thức cao thì thông tin phải chất, số liệu phải rõ ràng.

Ngày nay, các chuyên gia marketing phải làm việc và nghiên cứu cật lực hơn để tìm ra “điểm chạm” cá nhân hoá nhất với đối tượng khách hàng. Họ sử dụng lý thuyết nhân khẩu học (tuổi, giới tính) và tâm lý học (lối sống, hoạt động, sở thích) làm cơ sở đánh giá. Hơn nữa, với sự bùng nổ mạng xã hội hiện nay, có thêm môt khái niệm mới là Sociographics (đồ thị xã hội) sẽ là xu hướng marketing trong thời đại mới, theo Search Engine Journal.

Cụ thể, mọi người hiện nay có xu hướng kết nối với nhau dựa trên cộng đồng của các mối quan hệ, như nhóm Yêu Bếp, Ghét Bếp, nhóm Khéo Tay, nhóm Zero Waste v.v Sociographics là cách tiếp cận khách hàng bằng cách đi theo khách hàng hiện tại tới bạn bè của họ, với các hình thức truyền miệng, review, cảm nhận. Tính chất ở các cộng đồng mạng xã hội là sự chia sẻ, tin tưởng, truyền đạt kinh nghiệm và đồng cảm – điều mà những lý thuyết nhân khẩu hay tâm lý trong marketing truyền thống chưa tiếp cận đến được.

Bởi thế mà trên Facebook mình mỗi ngày đều có rất nhiều lời mời tham gia vào hội nhóm. Các influencer, doanh nghiệp cũng tích cực xây dựng cộng đồng của riêng mình để kết nối tốt hơn với khán giả và người tiêu dùng. Vì thế, khi muốn tìm hiểu về đối tượng khách hàng, mình thường gia nhập vào các nhóm Facebook của họ để tìm hiểu mọi tâm tư và thắc mắc.

4. Viết thôi chưa đủ – phải học kỹ năng biên tập.

“Bản nháp đầu tiên là nghệ thuật, bản chỉnh sửa cho thấy một nghệ sĩ” (Michael Lee)

Mình đánh giá tầm quan trọng của việc biên tập chiếm 70% công sức để làm ra một bài viết tốt. Việc tự nhìn nhận, chỉnh sửa và làm việc nghiêm túc cùng câu chữ mới đưa bản thảo và bài viết lên một tầm cao mới. Kỹ năng tự biên tập vừa dễ mà cũng khó vì mỗi người viết có trình độ biên tập khác nhau. Một người viết trẻ có thể biên tập không “chắc tay” bằng một người viết đã có nhiều năm kinh nghiệm. Nhưng không sao, bạn có thể bắt đầu từ những điều hơn giản nhất.  Take it easy!

  • Xem lại nội dung, cấu trúc bài có logic chưa?
  • Xem lại các dẫn chứng, số liệu phù hợp và chính xác chưa?
  • Xem lại thông tin, kiến thức đúng chưa?
  • Xem lại cách diễn đạt, có từ nào thừa, có từ nào mơ hồ tối nghĩa?
  • Xem lại câu cú, câu nào dài quá phải cắt bớt, nên viết câu ngắn thôi (tầm 12-14 chữ).
  • Xem lại văn phong có nhất quán không?

Trong lớp học viết, mình luôn chú trọng kỹ năng tự biên tập cho học viên bằng cách đưa ra bảng tiêu chí chi tiết cho quá trình biên tập. Với mỗi bài viết, mình yêu cầu bạn phải tự chỉnh sửa tối thiểu 2-3 lần trước khi gửi. Sau đó, mình sẽ chỉnh sửa và góp ý thêm cho bài viết của bạn.


P/s: Mình mê nấu ăn nên hay liên tưởng viết lách với nấu nướng. Mình xem bài viết như một món ăn cần phải lựa chọn nguyên liệu kỹ lưỡng, âm dương hài hoà, kỹ thuật chế biến phù hợp và nêm nếm gia vị hợp lý. Mỗi món ăn phải bật lên được hương vị chính của nguyên liệu chủ đạo và để lại dư vị sau mỗi lần thưởng thức. Một bài viết tốt cũng vậy, đọc vào thấy trọn vẹn và hữu ích thì đã là thành công rồi 🙂

Chia sẻ:
BÀI TRƯỚC
Vài lỗi người viết trẻ hay mắc phải – 6 năm kinh nghiệm chỉ để chia sẻ miễn phí cho bạn
BÀI KẾ TIẾP
Câu chuyện gap year – P1: Cuộc trốn chạy thực tại hay khao khát tìm về bản thể?     

0 Bình luận

Leave a Reply